‘Pronkstukken’

Sport, zaterdag 12 december 2009

 

Pronkstukken: AHC’31: Laatste kampioen in elfhandbal

 

Het Parool struint door de schatkamer van de Amsterdamse sport en stuit op wonderlijke verhalen, zoals het elfhandbal.

 

Het was heerlijk aan de Oudekerkerdijk, beamen Pim Storm en Audrey van Raalte volmondig. Lekker met elf tegen elf keihard hollen in de polder. Mannen en vrouwen (in afzonderlijke teams) speelden elkaar op een voetbalveld de bal toe. Niet met de voet, maar met de hand. Zo is de handbalsport begin twintigste eeuw in Duitsland ontwikkeld, en tot 1973 werd deze oervorm op de Nederlandse velden beoefend.

 

Storm bukt zich naar de boodschappentas naast zijn stoel en zet een bronzen trofee op tafel. Nederlands Kampioen Veldhandbalstaat op de houten sokkel. “AHC’31 is de laatste kampioen in elfhandbal,” zegt Storm. Hij maakte deel uit van het elftal dat de finale in Schiedam won. Van Raalte was supporter.

Na 1973 koos het Nederlands Handbal Verbond (NHV) definitief voor het zevenhandbal, zowel binnen als buiten. “Daarmee is iets moois weggegooid,” kijkt Storm met weemoed terug. “Maar gezien de internationale ontwikkelingen was het een logische beslissing. Veel landen kenden geen elfhandbal.”

Het siert de bond dat bij het laatste kampioenschap niet is gekozen voor een lullig schaaltje. Storm: “Er zit ook een verhaal in het beeld. Kijk, hieronder doet een aantal figuren een warming-up. Vervolgens kronkelen beide ‘armen’ om elkaar heen, als in een gevecht, waaruit tenslotte een winnaar rijst.”

Bijna was het kunstwerk was bij een oud-ijzerhandel in Schiedam beland. Storm: “Toen we de bus instapten voor de terugreis keek ik waar het beeld was. Het stond achteloos op het veld.” Dat past precies bij AHC’31 volgens Van Raalte. “We geven niet zoveel om prijzen.” Een gedachte die terugvoert naar de oorsprong van de club.

 

De Nederlandse Arbeiders Sport Bond (NASB) werd in 1926 opgericht met als doel de arbeider te laten sporten binnen de veilige muren van de socialistische zuil. Sport was goed voor lichaam en geest, winnen was verderfelijk. Uitslagen werden niet bijgehouden, eremetaal was uit den boze. Vrouwen deden, zeer progressief voor die tijd, op gelijke voet mee. Storm: “Mijn moeder heeft heel wat over haar heen gehad omdat ze handbalde met blote benen.”

 

Binnen de NASB ontstond in Amsterdam een zogenaamde Athletiekgroep die in 1931 onder de bezielende leiding van Harry Stapel ook ging handballen en zo de Athletiek en Handbalclub ’31 vormde. Men speelde voor de oorlog alleen tegen andere NASB-clubs. Internationaal werd als tegenhanger van de Olympische Spelen de Arbeidersolympiade georganiseerd. Sport en politiek waren hierin verre van gescheiden. Als de Spaanse arbeiders zich in 1937 bij de derde en laatste Olympiade in Antwerpen presenteren (de Spaanse Burgeroorlog woedt op dat moment in alle hevigheid) worden ze luid toegejuicht en klinken anti-Francoleuzen.

 

Dezelfde dictator zorgde bijna veertig jaar later voor een verhit debat binnen AHC’31. “Een buitengewone ledenvergadering moest uitmaken of de heren in 1975 een Europa Cupwedstrijd tegen de Granollers in Barcelona mochten spelen,” zegt Van Raalte. “Een nipte meerderheid was voor.” De vervagende ideologie speelde Storm in de kaart. Nu kon hij spelen voor de ogen van niemand minder dan Johan Cruijff, die zijn oude Ajax-maatje Wim de Wit kwam opzoeken. “De zaal zinderde toen Cruijff binnenkwam,” zegt Storm. “Tijd om hem te spreken was er amper. Er werd een cordon gevormd richting uitgang, waarna Cruijff een sprint trok en het gebouw verliet.”

AHC’31 timmerde aan de weg en creeerde een dubbele moraal binnen de club. Storm: “In het veld wilden we winnen. Maar was dit wel in de geest van de NASB??”

 

Vanaf de jaren tachtig zakte de club weg uit de top. Nu speelt AHC’31 op een recreatief niveau dat past bij de gedachte van zijn grondleggers.

 

Steven van der Gaag